Firma personelin yıllık izin hakları ve uygulaması.

shclogoKamu Kurum ve Kuruluşlarından İhale yoluyla çok sayıda personel çalıştırılmaktadır, bu personel her ne kadar ihale yoluyla yıllık veya daha kısa süreli ihaleler yoluyla çalışsa da, ve her ne kadar bu ihale süreleri gereği işe giriş ve çıkış yapılmış olsa da bu personelin aynı işte devamlı çalıştığı bilinmektedir ve bu çalışma şekli resmi olarak ta belgelenebilmektedir bu nedenle bu tür personelin bir yıl veya daha fazla çalışanların yıllık ücretli izin hakları oluşmaktadır, Kamu Kurum ve Kuruluşları her ne kadar bu personeli ihale yoluyla firmalar aracılığıyla

 çalıştırsalar da asıl işveren kendileri olduğundan, bu personelin yıllık izin haklarını 4857 sayılı iş kanuna göre kullandırmak zorunluluğu bulunmaktadır.

4857 sayılı iş kanunun 53,54,55,56,57 ve 58. maddelerinde yıllık ücretli izin ile ilgili hak ve yükümlülükler ayrı başlıklar halinde düzenlemiştir. 03 Mart 2004 Tarihli 25391 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği" Yıllık ücretli izin hakkının esaslarını belirtmiştir.

Burada amaç işçinin çalışmayarak geçireceği izin döneminde hem dinlenmesini sağlamak, hem de dinlenirken izin süresine ait ücreti çalışmaksızın  kazandırmaktır. Yasa koyucu izin hakkını koruma altına almıştır. İşverene işçi için bu hakkı tanıma ödevini getirirken, işçiye de yıllık izin hakkından vazgeçmeme şartı koşmuştur.

Yıllık ücretli izin hakkı ve süreleri
Yıllık ücretli izine hak kazanmanın öncelikli şartı; sigortalının işe girişinin tescil edildiği tarihten itibaren 1 yıllık kıdeminin bulunması gerekiyor. Bir yıllık süre dolmadan iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde yıllık ücretli izin ile ilgili bir talep söz konusu olmayacaktır.

4857 sayılı İs Kanunu’nun, 53.maddesine göre İsçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi,

a) Bir yıldan bes yıla kadar (bes yıl dahil) olanlara on dört günden,
b) Bes yıldan fazla on bes yıldan az olanlara yirmi günden,
c) On bes yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden,
az olamaz.

Yıllık ücretli izin hakkında işçinin aynı işverene bağlı olarak çalıştığı tüm sürelerin birleştirilerek göz önüne alınmasıdır.

.

Bir yıldan az çalışanlar yıllık ücretli izin hakkından yararlanamazlar.

İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır.

İşçi iznimi kullanmak istemiyorum diyemez. İşveren, işçilerin birikmiş yıllık izinlerini kullandırmak zorundadır
Yıllık izin hakkı Anayasal bir haktır. Anayasanın 53.maddesi “…Dinlenmek çalışanların hakkıdır…ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir…” hükmünü içermektedir. İşçide, işverende yıllık izin hakkından feragat edemez. İşçi-İşveren anlaşması ile işçi yıllık izin hakkından feragat edemez, sözleşmede bu yönde bir bir hüküm konsa dahi bu hukuken geçerli değildir.İşçi her halükarda iznini dinlenme amacıyla kullanacak ve bu izin süresine dair ücretini peşin alacak bu hakkını paraya tahvil etmeyecektir. İşveren izin parasını verdiği işçiyi rızası dahi olsa işyerinde çalıştıramaz.

Çalışan, yıllık ücretli izinli iken  başka bir işte çalışamaz.
Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.

Kullanılmayan izinler yıl sonunda silinmez ve yanmaz
İş Kanunun da kullandırılmayan izinlerin yanacağına dair bir hüküm yoktur. Aksine, kullandırılmayan izinlerin iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle son bulması halinde izin ücreti işçinin son ücreti üzerinden ödeneceği hükmü vardır. İş sözleşmesi feshedilen işçi 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açmak şartıyla kullanmadığı yıllık izinlerin tümünün karşılığını alacaktır.

Hafta Tatili (Pazar günü) izin süresinden sayılmaz.
Bu izin günleri, iş günü olup, bu süreler içine rastlayan hafta tatili, genel tatil ve ulusal bayram günleri bu süreye ilave edilir. 4857 sayılı is kanunu ve 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu’na göre isverenler haftada bir günü tatil etmelidirler. Bu hafta tatili genel olarak pazar günüdür. Yani yıllık ücretli izin günlerinin hesabında cumartesi günleri dikkate alınırken pazar günleri izin süresinden sayılmamalıdır. İsçi izin süresi içinde kaç pazar gününe rastlıyorsa o kadar fazla gün izin kullanabilir.

İşverenin farklı işyerlerinde çalışılan süreler birleştirilir.
İsçinin izin hakkını elde etmesi için gerekli bir yıllık sürenin  hesaplanmasında işçinin işverenin aynı iş yerinde çalışması şartı aranmaz. Aynı işverenin değişik iş yerlerinde çalışan işçinin çalışma süreleri birleştirilerek işçinin iznini hak etmesi için gereken 1 yıllık süre hesaplanmasına dahil edilir. İşçinin aynı işverene ait işyerlerinde değişik zamanlarda çalışması halinde de bu sürelerin birleştirilerek hesaplanması gerekmektedir.

(Örnek : xxxx İl Müdürlüğüne bağlı bulunan kuruluşların temizlik işi ihalelerini birleştirilip tek ihale dosyası içinden yapmıştır ve bu ihale başlangıcından “a” kuruluşundan işe başlayan bir personel yol veya diğer nedenlerden dolayı altı ay sonra “a” kuruluşundan ayrılıp hiç ara vermeden aynı gün “b” kuruluşundan işe başlamış ve altı ay “b” kuruluşundan çalışmıştır bu personel iki ayrı kuruluşta çalışmış olsa da aynı ihale dosyasına bağlı iş olduğu için yasal olarak izin hakkını kazanmış oluyor ve bu çalışma süreleri birleştirilip yıllık izin kullandırılmalıdır)

Yıllık ücretli izin süresinin bölünmesi
Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir. Bundan amaç işçinin en azından izninin bir bölümünde  uzunca bir süre  dinlenmesini sağlamaktır.

Yıl içinde verilen izinler yıllık ücretli izinden mahsup edilemez.

İş Kanunu’nun işveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izin hakkının kullanma zamanı
İşveren işyerinde yürütülen işlerin nitelik ve özelliklerine göre, yıllık ücretli izinlerin, her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin edebilir. Bunu işyerinde ilan eder. İzin hakkından faydalanmak isteyen işçinin izne çıkmayı düşündüğü tarihten en az bir ay önce işverene yazacağı bir dilekçe ile yıllık iznini kullanmak istediği tarihi bildirmesi gerekir. İşçi yıllık izin isteminde, adını soyadını, varsa sicil numarasını, iznini hangi tarihler arasında kullanmak istediğini ve ücretsiz yol izni isteyip istemediğini yazar.


İşyerleri yıllık ücretli izinleri gösterir kayıt belgesi tutmak zorundadır.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 56. maddesinin son paragrafındaki hüküm gereği işveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. İşveren, her işçinin yıllık izin durumunu aynı esaslara göre düzenleyeceği izin defteri veya kartoteks sistemiyle de takip edebilir.

Yıllık ücretli izine ilişkin yasa ihlalleri ve idari para cezaları
* Yıllık ücretli izni yasaya aykırı olarak bölünen her işçi için  220 TL
* Yıllık izin ücretini yasaya aykırı şekilde veya eksik ödenen her işçi 220 TL
* İş sözleşmesinin sona ermesinde kullanılmadığı iznin ücreti ödenmeyen
   her bir işçi için  220 TL
* İzin yönetmeliğine aykırı olarak izin kullandırılmayan veya eksik
   kullandırılan her işçi  için 220 TL

   YUKARDAKİ AÇIKLAMALARI NET OLARAK AÇIKLARSAK

1.İşyerinde işe başladığı günden itibaren en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
2.Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. 
3.Bir yıldan az süren işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
4.İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi; 5 yıla kadar kıdemi olanlara 14 gün, 15 yıla kadar kıdemi olanlara 20  gün, 15 yıldan fazla kıdemi olanlara 26 günden az olamaz.
5.Yıllık izinler iş günü olarak kullandırılır.
6.Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
7.Yıllık ücretli izin süresi aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır.
8.Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.
9.İşveren tarafından yıl içinde verilmiş izinler yıllık izne mahsup edilemez.
10.Yıllık ücretli izinleri farklı ilde kullanacaklar için işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
11.İşveren,işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

12.Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret  karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.
13.İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.
14.İşveren, işçinin istediği zaman izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Yıllık izin kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkı kapsamında kalmaktadır.
15.Yıllık ücretli izine ilişkin yasa ihlallerinde bulunan işveren 220 TL idari para cezası kesilir.

Not: Yıllık ücretli izin personele, toplu sözleşmeler hariciden belirlenen bir ücret dışından ekstra bir ücret ödeme anlamından değil. personel yıllık izine ayrılırken çalışmadığı sürece aylık ücreti ve sgk sı ödenecek anlamındadır.

Yorumlar   

 
#1 Guest 22-06-2014 09:54
yıllık izin kullanırken bodro da maaş içinde gösterilen yemek ve yol parasını şirket tarafından kesilmesi yasal mıdır?
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

MAKALE ARAMA